تبليغاتX
تا رفع حجاب اجباری - درباره درباره الی...

احتمالن اصغر فرهادی قصد نداشته فیلمی فمینیستی بسازد ولی، ناخودآگاه و به درستی، به این نتیجه رسیده است که داستان و بستری که بتوان در آن بحث قضاوت ، برچسب و انگ زدن را مطرح کرد، باید درباره یک "زن" باشد و قضاوتهایی که درباره او می شود. محکوم کردن افراد بر اساسی جز قانون، مثلن بر اساس عرف، سنت یا عقاید مذهبی، از ویژگی های جوامع توسعه نیافته است، حتا اگر مثل شخصیتهای "درباره الی" تحصیلکرده حقوق باشند؛ و زنان بیشتر در معرض و قربانی این محدودیتها و قضاوتها هستند، حتا توسط خود زنان.

درباره الی پر از نمادها و نشانه های فرهنگ  مردسالار و سرکوب زنان است، چه به صورت واضح و عریان،به شکل خشونت فیزیکی و ضرب و شتم (کتک خوردن سپیده از امیر)؛ چه به صورت اعمال محدودیت و سرکوب شخصیتی و روانی زنان ( امر و نهی امیر به سپیده و بازخواست کردن او درباره تصمیمات شخصی اش؛ و اهانت و بدرفتاری همسر شهره با او) و چه به صورت محکوم کردن و انگ "بی اخلاقی" زدن به زنی غایب و احیانن مرده.

از زمانی که گمان می رود الی بدون اطلاع خانواده به سفر شمال آمده است ، "مرگ" او فراموش می شود و قضاوت درباره او آغاز می شود؛ و با معلوم شدن نامزدداشتن او، اتهامات به اوج خود می رسد. بارها از زبان همسفران و به خصوص زنان می شنویم که اگر می دانستیم او نامزد دارد امکان نداشت او را با خود بیاوریم، انگار "وسیله شخصی" فردی را بدون اطلاع او برداشته باشند و با عذرخواهی بگویند اگر می دانستیم مال شماست غلط می کردیم دست بزنیم! مردانی که تا ساعاتی قبل با این دختر والیبال بازی می کردند حالا که فهمیده اند او نامزد داشته این کار او را غیراخلاقی می خوانند و حتا صدقه دادن او را ظاهرسازی می خوانند انگار زنی که ( به فرض) بدون اطلاع خانواده به سفر می رود و با مردان والیبال بازی می کند امکان ندارد خیِر یا مذهبی باشد.

 آقای نامزد که به قول خودش سه سال زندگی خود را بر سر عشقش گذاشته است ؛پس از شک کردن به نامزدش مهمترین سوالش این است که آیا او مایل به آمدن به این سفر و آشنایی با فردی برای ازدواج بوده است یا نه و پس از اینکه پاسخ مثبت می شنود حتا حاضر نیست با تماس با خانواده الی، که در این جمع نزدیکترین نسبت یا آشنایی را با آنان دارد، کمکی در آسانتر شدن گفتن خبر مرگ دخترشان کند؛ دیگر مرگ عشقش مهم نیست بلکه جریحه دار شدن غیرت و غرور او مهم است.

درباره الی سوژه نویی دارد ولی کمی غیرواقعی پرداخته شده است. با اینکه معتقد هستم  برای نشان دادن فضای مسموم انگ و اتهام، نیاز به فضایی مردسالار بوده ولی کمی در آن اغراق شده است، تقسیم وظایف بسیار سنتی ؛تفکیک زن و مرد، زنان داخل آشپزخانه مشغول شست و شو و رفت و روب یا نگهداری از کودکان،و مردان بیرون خانه در حال قلیان کشیدن، و برخوردهای قیم مابانه مردان با همسرانشان، برای افرادی تحصیلکرده که هم کلاسی بوده اند کمی دور از واقعیت است.

اسم فیلم یعنی "درباره الی..." قسمتی از دیالوگ سپیده است؛ زمانی که نامزد الی، برای کشف حقیقت، به خانه برمی گردد  و سپیده نگران است که "الان او درباره الی چه فکر می کند؟" درباره الی، که ساعتهاست مرده است !

+ نوشته شده در چهارشنبه بیستم خرداد 1388ساعت 9:3 توسط نسرین |